داشت زعفران

زعفران طلای سرخ

زعفران به گل سلامتی، پادشاه ادویه‌ها و طلای سرخ مشهور می‌باشد. ازلحاظ گیاه‌شناسی زعفران از خصوصیات زیادی برخوردار می‌باشد. فصل رویش و به گل نشستن زعفران در فصل پاییز و زمان هنگام رشد برگ‌هایش زمستان است این در حالی است که اغلب گیاهان در فصل بهار به رویش و گل‌دهی می‌پردازند زعفران در این فصل پژمرده می‌شود.

در فصل پاییز و در صبح زود برای برداشت زعفران اغلب مردم به محل زمین‌های زعفران می‌روند. دیدن گل‌های بنفش بر روی زمین‌های خشک و عاری از چمن خالی از لطف نیست.

 نحوه برداشت زعفران

گیاه زعفران با داشتن گل‌های زیبای بنفش و کلاله قرمز و قیفی از زیباترین گل‌ها است. کلاله سه‌شاخه‌ی رنگی از عطر و رایحه دل‌انگیزی برخوردار است. از همین بخش زعفران گران‌ترین ادویه جهان به دست می‌آید.

گل زعفران باید بلافاصله جمع‌آوری شود و با شرایط خاص کلاله‌های قرمز جداشده و با دقت خشک شوند تا کیفیت و خواص زعفران تغییر نکند.

برای تهیه یک کیلوگرم زعفران خشک باید بین صد هزارتا دویست هزار گل زعفران داشته باشید و یک کارگر باید ۴۰ ساعت کار کند تا ۱۵۰ هزار گل زعفران را بچیند.

خواص زعفران

زعفران از گیاهان باارزش و مفیدی است که در اغلب صنایع ازجمله صنایع دارویی؛ غذایی و صنعت استفاده می‌شود. در قدیم پزشکان معروف ایرانی مانند زکریای رازی، ابوعلی سینا و ابوریحان بیرونی از خواص دارویی زعفران برای درمان بیماری‌های مختلف استفاده می‌کردند.

وجود کارتنوئیدها در زعفران از عوامل ضد سرطانی این گیاه است همچنین زعفران برای اختلالاتی نظیر آلزایمر و پارکینسون مفید بوده و برای درمان بیماری گوناگونی مانند سرماخوردگی، سوءهاضمه، یرقان، هپاتیت و دیابت مناسب و مؤثر می‌باشد. زعفران خاصیت ضد تشنجی دارد، آرام‌بخش بوده و برای افراد بی‌خواب مفید می‌باشد. این ادویه برای تقویت حافظه و کمک به یادگیری اثربخش می‌باشد. دارای ویتامین‌های B۱، B۲، B۶ و ویتامین C می‌باشد.

خواندن مطالب روبرو به شما توصیه می شود ⇐   تاثیر بیماری کرونا بر صادرات زعفران

از خواص دیگر این ادویه خوش عطر و رنگ می‌توان به خاصیت ضدافسردگی آن اشاره داشت. نوشیدن یک فنجان چای دم‌کرده زعفران می‌تواند باعث احساس شادی و فرح به انسان ببخشد.    زعفران طلای سرخ

البته رعایت مصرف زعفران مانند هر ماده غذایی دیگر از نکات قابل‌توجه می‌باشد زیرا مصرف ۳ گرم زعفران در طول یک ماه مفید بوده و بیش‌تر از ۵ گرم آن مضر می‌باشد. طبق نظر سازمان غذا و داروی آمریکا (FAD) زعفران تحت عنوان یک رنگ دهنده طبیعی و مجاز است و مصرف آن به‌عنوان معطر کننده و طعم‌دهنده طبیعی غذا بلامانع می‌باشد.

از زمان‌های قدیم تا امروزه از زعفران به دلیل رنگ زیبای آن جهت تزئین و تهیه انواع دسر، بستنی و جهت خوش عطروطعم کردن خورشت‌ها استفاده می‌کردند.

در صنعت نیز زعفران برای آثار هنری مانند تذهیب، خوشنویسی، کتاب‌آرایی و فرش‌بافی استفاده زیادی می‌کردند.

همچنین به دلیل اهمیت و پاکی این گیاه از آن برای نوشتن و تزئین قرآن و ادعیه از رنگ این گیاه استفاده می‌کردند.

در سال‌های اخیر محققان بامطالعه و پژوهش بر روی این گیاه توانسته‌اند از آن عصاره‌ای بسازند که به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان از ارزش زیادی بهره‌مند شده است.

امروزه علاوه بر ایران کشورهای چین، هندوستان، مالزی، تایوان، فرانسه، ایتالیا و آلمان از تولیدکنندگان این محصول به شمار می‌روند.

خواندن مطالب روبرو به شما توصیه می شود ⇐  روند تدریجی ورود زعفران به بازار

اسپانیا در سال‌های اخیر به‌عنوان دومین کشور تولیدکننده زعفران در دنیا شناخته می‌شود. این در حالی است که خود این کشور ازجمله کشورهای واردکننده زعفران از ایران است. در حال حاضر به دلیل کیفیت عالی زعفران ایران برخی کشورها زعفران ایران را به شکل فله‌ای می‌خرند و بانام و بسته‌بندی کشور خود به بازارهای بین‌المللی وارد می‌کنند.

داشت و نگهداری زعفران

مرحله داشت شامل عملیات آبیاری،کوددهی، سله شکنی و مبارزه با علف های هرز می باشد.
رشد زعفران با آبیاری مزرعه آغاز می شود و اولین مرحله رشد، شروع گلدهی است. در مناطقی که سطح زیر کشت زیاد و کمبود کارگر وجود دارد توصیه می گردد، برای اینکه برداشت زعفران با مشکل مواجه نشود آبیاری در بین کرت ها با فاصله چند روز از یکدیگر تقسیم شود تا گل دهی کرت ها در اوج خود همزمان نشود.

بنابراین اولین آبیاری زعفران زمانی انجام می گردد که سطح مزرعه خالی از گیاه است.

آبیاری اول از اواسط مهر ماه تا دهه اوا آبان انجام میگیرد، اما اگر هوا گرم تر باشد زمان شروع آبیاری دیرتر و هرگاه سرما زودرس باشد در اوایل مهر ماه مزرعه زعفران آبیاری می گردد.
تقریبا می توان گفت اولین آببیاری مزرعه زعفران زمانی است که ۳ تا ۴ هفته پس از آبیاری اول سرمای چند روزه منطقه( که نیاز گلدهی زعفران است) را داشته باشیم.
توصیه می گردد آبیاری اول حتما سنگین باشد و تمام مزرعه به یک اندازه آبیاری گردد. انجام اولین آبیاری ابتدا گل ها و سپس برگ ها در سطح مزرعه آشکار می شود.

اما اگر هوا گرم باشدزعفران رشد رویشی داشته و تولید برگ می کند و کمتر گلدهی انجام می گیرد و در نتیجه کاهش عملکرد در مزرعه را خواهد داشت.
همچنین برداشت گل ها ضمن رشد برگ ها با مشکل مواجه می گردد.

داشت و نگهداری زعفران

زعفران مانند هر گیاه دیگری نیاز به آب داردو طبق آزمایشات انجام شده، جهت افزایش عملکرد در فاصله ماه های مهر ماه تا اردیبهشت ماه، نیاز آبی زعفران بررسی شده و دور آبیاری بسته به مناطق و شرایط آب و هوایی ۱۵ تا ۲۴ روز یک مرتبه توصیه می گردد ، بجز زمان یخبندان ( چله بزرگ از ۷ دیماه تا ۱۶ بهمن ماه ) که سبب ترکیدن بنه ها و فساد آن ها می گردد.

طبق بررسی های انجام شده نیاز آبی زعفران در سال، حدود ۳۰۰۰ متر مکعب گزارش گردیده است، اما کشاورزان در روش سنتی به دلیل عدم توجه به عمق کشت و عمق ریشه ها، بافت خاک و همین طور بدون توجه به حجم آب قابل دسترسی ریشه ها، اقدام به آبیاری نموده و در اکثر مواقع بدون توجه به فاصله آبیاری و حجم زیاد آب، علاوه بر تلف شدن آب، ممکن است کاهش عملکرد مزرعه را نیز در پی داشته باشند.

داشت و نگهداری زعفران

مراحل آبیاری اقتصادی زعفران بر اساس نیاز آبی زعفران و تجارب کشاورزان شامل چهار نوبت آبیاری می باشد:

آب اول:

پس از پخش کود و خراش دادن سطح زمین از اواسط مهر ماه تا دهه اول آبان ماه انجام می گردد.

آب دوم:

یکماه (۴ تا ۵ هفته)پس از آبیاری اول و پس از برداشت گل ها ابه همراه توزیع کود ازته در سطح مزرعه انجام می گردد.

آب سوم:

پس از وجین علف هرز در مزرعه انجام می گردد.

آب چهارم:

در پایان فصل رویش ( قبل از دهه اول اردیبهشت ماه) انجام می گردد.

لازم به توضیح است که گیاه زعفران تا حدودی مقاوم به شوری است و ای اس آب را تا حدود ۷ الی ۸ تحمل می نماید و اگر شوری آب بیشتر باشد سبب پوسیدگی بنه ها و کاهش عملکرد مزرعه می گردد.

داشت و نگهداری زعفران

آبیاری تابستانه به دلیل کشاورزان از خطر پوسیدگی بنه ها به علت گرمای زیاد خاک مرسوم نیست ولی طبق آزمایشات انجام شده در طی دو سال آبیاری تابستانه در مزارع تازه کشت شده ۱۷ درصد در مزارع چند ساله ۴۰ درصد عملکرد وزن گل را افزایش داده است. بنابراین میتوان یک نوبت آبیاری از دهم تا اواخر مرداد ماه را توصیه نمود.

خواندن مطالب زیر به شما توصیه می شود:

• صفات در ریخت شناسی زعفران

   

• علل کاهش عملکرد زعفران

   

• جدول ارزش غذایی گیاه زعفران

 رشد زعفران مراحل رشد زعفران مدت رشد زعفران آبیاری زعفران آبیاری زعفران چگونه است آبیاری زعفران بعد از کاشت داشت زعفران مراحل داشت زعفران نگهداری زعفران زعفران نورهان زعفران نورهان استان خراسان رضوی، مشهد